Rijtheorie · Uitleg en oefeningVoorrangsregels leren: wie moet je voor laten gaan?
Voorrangsregels toepassen begint met goed kijken naar de situatie. Wie is bestuurder, wie loopt en welke wegen komen samen? Daarna lees je aanwijzingen, lichten en borden. Pas als dat duidelijk is, bepaal je wie moet wachten. Met deze volgorde voorkom je dat een losse geheugenregel, zoals rechts gaat voor, in iedere situatie hetzelfde antwoord oplevert.
Voorrangsregels gaan uit van bestuurders
Een fietser, automobilist en motorrijder zijn bestuurders. Een voetganger is dat echter niet. De regel over bestuurders van rechts geldt daarom niet automatisch voor iemand die lopend een zijstraat uitkomt. Toch kan een voetganger op grond van andere regels moeten voorgaan. Denk bijvoorbeeld aan een zebrapad, een uitrit of afslaand verkeer. Benoem bij een oefenvraag eerst de deelnemers. Dat ene onderscheid voorkomt dat je dezelfde voorrangsregel verkeerd op iedereen toepast.
Lees de regeling voordat je rechts kijkt
Een aanwijzing van een bevoegde verkeersregelaar gaat boven verkeerstekens en verkeersregels. Verkeerslichten gaan boven de tekens die voorrang regelen. Daarna controleer je voorrangsborden en haaientanden. Zonder een afwijkende regeling verleen je op een kruispunt voorrang aan bestuurders van rechts. De breedte of drukte van een straat geeft echter geen voorrang. Ook een smalle zijstraat kan gelijkwaardig zijn aan de grotere weg waarop jij rijdt.
Uitzonderingen bij tram en onverharde weg
Op de gewone regel voor bestuurders van rechts bestaan uitzonderingen. Je verleent bij een ongeregeld kruispunt voorrang aan een tram, ook wanneer die van links komt. Kom je zelf van een onverharde weg, dan verleen je voorrang aan bestuurders op een verharde weg. Kijk wel eerst of verkeerstekens de situatie anders regelen. Asfalt en straatklinkers zijn beide verhard. Een verschil in kleur of materiaal maakt een kruispunt dus niet vanzelf ongelijkwaardig.
Voorrangsregels combineren met afslaan
Bij afslaan laat je verkeer op dezelfde weg voorgaan wanneer dat je tegemoetkomt of zich naast of dicht achter je bevindt. Dat kan ook een voetganger zijn. Wil jij linksaf en wil een tegemoetkomende bestuurder op hetzelfde kruispunt rechtsaf, dan laat je die bestuurder voorgaan. Voor een afslaande tram geldt daarnaast een uitzondering op deze afslagregels. Controleer de beweging van ieder voertuig; alleen de plaats waar iemand vandaan komt, geeft nog geen complete volgorde.
Bijzondere manoeuvres vragen ruimte voor iedereen
Wegrijden, achteruitrijden, keren, in- en uitvoegen en van rijstrook wisselen zijn bijzondere manoeuvres. Daarbij laat je het overige verkeer voorgaan. Dat geldt bijvoorbeeld ook wanneer je een uitrit verlaat of een inrit oprijdt. Een richtingaanwijzer laat jouw bedoeling zien, maar creëert geen recht om ertussen te rijden. Verandert de situatie tijdens de manoeuvre, dan beoordeel je opnieuw of je kunt doorgaan. Blijf niet bewegen omdat je al bent begonnen.
Los een lastige situatie stap voor stap op
Je wilt vanuit een uitrit rechtsaf. Links nadert een auto, rechts loopt iemand over het trottoir en een fietser komt op het fietspad aan. Door de bijzondere manoeuvre laat je alle drie voorgaan als jouw beweging hun doorgang raakt. Het maakt hierbij niet uit wie van rechts komt. Wacht daarom waar je trottoir en fietspad vrijlaat. Begin daarna pas aan de volgende stap: de rijbaan oprijden wanneer ook daarvoor voldoende ruimte is.
Voorrangsregels: een oefenvraag
Je rijdt vanuit een uitrit de weg op. Een voetganger loopt langs de uitrit. Wat doe je?
Controleer je antwoord
Antwoord B: De voetganger voor laten gaan.
Een uitrit verlaten is een bijzondere manoeuvre. Je laat het overige verkeer, waaronder voetgangers, voorgaan.
Veelgestelde vragen: voorrangsregels
Gaat verkeer van rechts altijd voor?
Nee. Je kijkt eerst naar aanwijzingen, lichten, borden en bijzondere situaties. Bovendien geldt de algemene rechtsregel voor bestuurders op kruispunten.
Krijg ik voorrang door richting aan te geven?
Nee. Je maakt alleen je voornemen duidelijk. De geldende voorrangsregels en de regels voor jouw manoeuvre blijven van toepassing.