Rijtheorie · Uitleg en oefeningWanneer hebben voetgangers voorrang?
Bij voorrang voor voetgangers kijk je naar een andere combinatie van regels dan bij twee bestuurders. Een voetganger krijgt niet automatisch voorrang doordat die van rechts komt. Bij een zebrapad, een uitrit of een afslag kun je wel verplicht zijn iemand te laten doorgaan. Bekijk daarom eerst waar de voetganger loopt en welke beweging jij maakt.
Voorrang voor voetgangers bij een zebrapad
Als bestuurder laat je voetgangers voorgaan die op een voetgangersoversteekplaats oversteken of duidelijk op het punt staan dat te doen. Je wacht dus niet totdat iemand al midden op de rijbaan staat. Kijk naar de looprichting, de plaats aan de rand en het zichtbare voornemen. Een persoon die langs het zebrapad doorloopt, wil niet vanzelf oversteken. Verminder bij twijfel tijdig snelheid zodat je de bedoeling kunt beoordelen zonder abrupt te moeten remmen.
Bij afslaan telt dezelfde weg
Je wilt rechtsaf en een voetganger loopt naast jouw weg rechtdoor over de straat die jij in wilt. Dan laat je de voetganger voorgaan op grond van de afslagregel. Dat geldt ook wanneer die voetganger je op dezelfde weg tegemoetloopt. Kijk dus naar beide kanten van de weg. Het gaat niet alleen om mensen aan de zijde van jouw buitenspiegel. Voor een afslaande tram geldt een uitzondering op de gewone afslagregels.
Een uitrit verlaten of een inrit oprijden
Bij het uitrijden van een parkeerterrein kun je een trottoir kruisen. Je voert dan een bijzondere manoeuvre uit en laat het overige verkeer, dus ook voetgangers, voorgaan. Daarnaast geldt dit wanneer je vanaf de weg een inrit inrijdt. De looprichting maakt daarvoor geen verschil. Stop zo nodig vóór het trottoir. Een auto die half over het voetpad staat terwijl de bestuurder naar de rijbaan kijkt, kan voetgangers al hinderen.
Voorrang voor voetgangers die moeilijk lopen
Blinden met een witte stok met één of meer rode ringen en personen die zich moeilijk voortbewegen moet je voor laten gaan. Deze bescherming is bovendien niet beperkt tot een zebrapad. Kijk bijvoorbeeld naar iemand die met een rollator de oversteek voorbereidt. Geef voldoende tijd en ruimte en zet geen druk met je auto. Beoordeel zichtbaar gedrag zorgvuldig. Het doel is dat iemand de verplaatsing kan afmaken zonder door jouw nadering in gevaar te komen.
Verkeerslichten en bijzondere groepen
Bij een geregeld zebrapad kijk je ook naar de voetgangerslichten. De gewone zebrapadverplichting uit artikel 49 lid 2 geldt niet wanneer voor de voetganger rood of het bedoelde gele knipperlicht geldt. Ook voor bestuurders in een militaire colonne of uitvaartstoet bestaat daarop een uitzondering. Dat geeft geen toestemming om iemand aan te rijden of gevaar te veroorzaken. Een voetganger die al overstak toen het voetgangerslicht rood werd, moet zo snel mogelijk doorlopen.
Een voetganger van rechts op een gewone kruising
Je rijdt rechtdoor over een gelijkwaardig kruispunt. Uit de zijstraat rechts komt iemand lopend aan, zonder zebrapad of andere bijzondere situatie. Die persoon heeft dus niet alleen door zijn positie rechts voorrang op jou. Komt dezelfde persoon fietsend aan, dan is hij bestuurder en verandert de beoordeling. Loop je naast je fiets, dan gelden voor jou de voetgangersregels. Dit verschil is een nuttige controle bij vragen waarin de fiets wel zichtbaar is, maar de persoon niet erop rijdt.
Voorrang voetgangers: een oefenvraag
Je slaat rechtsaf. Een voetganger op dezelfde weg loopt rechtdoor en kruist jouw afslag. Wat doe je?
Controleer je antwoord
Antwoord A: De voetganger voor laten gaan.
Bij afslaan laat je het relevante verkeer op dezelfde weg voorgaan. Dat omvat ook voetgangers, ook zonder zebrapad.
Veelgestelde vragen: voorrang voetgangers
Moet een voetganger al op het zebrapad staan voordat ik stop?
Nee. Je moet ook iemand laten voorgaan die kennelijk op het punt staat het zebrapad te gebruiken.
Zijn haaientanden alleen genoeg om een voetganger voorrang te geven?
Haaientanden regelen voorrang tussen bestuurders. Een plicht tegenover een voetganger kan wel uit andere regels volgen, zoals afslaan of een uitrit verlaten.