Rijtheorie · Uitleg en oefeningGebodsborden: verplichte richting en verplichte paden
Gebodsborden schrijven voor wat je op een bepaalde plaats moet doen. Vaak herken je ze aan een ronde blauwe vorm met een wit symbool. Je volgt bijvoorbeeld een aangegeven rijrichting of gebruikt als fietser een verplicht fietspad. Om de opdracht goed toe te passen, let je ook op jouw voertuig, de plaats van het bord en eventuele uitzonderingen.
Gebodsborden met één verplichte richting
Een rond blauw bord met een witte pijl omhoog, D4, verplicht je de aangegeven richting rechtdoor te volgen. Daarnaast schrijft D5 de richting voor die de pijl aangeeft. Je mag dus niet zelf een andere afslag kiezen omdat de weg leeg is. Kijk daarom tijdig naar het bord en de rijstrook waarop je rijdt. Ontdek je te laat dat je anders wilde, volg dan de toegestane richting en zoek daarna een veilige mogelijkheid om je route te vervolgen.
Soms kun je tussen twee richtingen kiezen
Bij D6 en D7 tonen de pijlen daarentegen meerdere toegestane richtingen. Je moet dus één van de aangegeven richtingen volgen. Een combinatie rechtdoor en rechts laat bijvoorbeeld geen linkerafslag toe. Controleer daarbij de voorsorteerpijlen op jouw rijstrook. Een algemeen bord bij een kruispunt betekent echter niet dat je vanuit iedere rijstrook elke getoonde richting mag kiezen. Een rijstrook die bijvoorbeeld alleen rechtsaf aangeeft, vraagt om die richting wanneer je het kruispunt oprijdt.
Passeer een obstakel aan de aangegeven kant
D2 geeft bijvoorbeeld aan aan welke zijde je het bord voorbij moet gaan. Je ziet dit bijvoorbeeld op een verkeersheuvel. De pijl beschrijft dan het passeren van de heuvel, niet een afslag verderop. D3 laat passeren aan beide zijden toe. Ook daarbij blijven de rijrichting en de beschikbare wegruimte bepalend. Kies niet de kant van tegemoetkomend verkeer als die route niet voor jou open is. Kijk bovendien naar fietsers naast de heuvel.
Gebodsborden bij een rotonde
D1 geeft een rotonde met verplichte rijrichting aan. Je volgt daarom de richting van de pijlen rond het middeneiland. Dit bord bepaalt op zichzelf geen voorrang. Die lees je af aan borden, haaientanden, verkeerslichten en de toepasselijke voorrangsregels. Bij het verlaten van de rotonde geef je bovendien richting aan. Controleer daarna ook de oversteek die bij jouw afrit ligt. De verplichte rijrichting en de volgorde van verkeersdeelnemers zijn dus twee afzonderlijke onderdelen van dezelfde situatie.
Verplichte paden voor verschillende weggebruikers
Het ronde blauwe bord G11 wijst een verplicht fietspad aan. G12a geeft een fiets/bromfietspad aan. Het fietssymbool alleen en de combinatie met een bromfietssymbool zijn dus verschillende opdrachten. Voor een bromfiets is dat onderscheid daarom nodig om de juiste plaats op de weg te kiezen. Een rechthoekig blauw bord met het woord fietspad duidt daarentegen een onverplicht fietspad aan. Laat je daarom niet alleen leiden door de kleur: het precieze bord en jouw voertuigcategorie tellen.
Koppel de opdracht aan veilig uitvoeren
Bij een kruispunt moet je rechtsaf. Op het fietspad langs jouw weg rijdt een fietser rechtdoor. Het gebod bepaalt dat jij rechtsaf gaat, maar geeft je geen voorrang op die fietser. Kijk in de spiegels en dode hoek, geef richting aan en laat het doorgaande verkeer op dezelfde weg voorgaan. Een goede oplossing benoemt dus zowel de verplichte route als het moment waarop je die veilig kunt uitvoeren.
Gebodsborden: een oefenvraag
Bord D1 staat bij een rotonde. Welke conclusie mag je alleen uit dit bord trekken?
Controleer je antwoord
Antwoord B: Je moet de aangegeven rijrichting volgen.
D1 schrijft de rijrichting voor. Voor voorrang moet je dus de overige tekens en regels bekijken.
Veelgestelde vragen: gebodsborden
Zijn alle blauwe borden gebodsborden?
Nee. Blauwe borden kunnen ook informatie geven. Vorm, symbool en officiële betekenis bepalen of het bord een concrete verplichting oplegt.
Mag ik een verplichte richting negeren als niemand nadert?
Nee. Een lege weg heft de verplichting immers niet op. Volg de toegestane richting en pas je verdere route op een veilige plaats aan.