VCA · Uitleg en oefeningVeiligheidspictogrammen: herken het teken en de bedoeling
Veiligheidspictogrammen geven snel informatie over een gevaar, een verplichting of een voorziening. Toch is een symbool herkennen slechts de eerste stap. Je moet immers ook begrijpen wat het teken op die plek van je vraagt. Door betekenis en handeling samen te oefenen, kun je veiligheidstekens gemakkelijker toepassen in verschillende werksituaties.
Bekijk de functie van veiligheidspictogrammen
Sommige tekens waarschuwen voor een gevaar. Andere tekens geven aan wat je moet doen of juist niet mag doen. Daarnaast helpen andere tekens je een nooduitgang, eerstehulpmiddel of brandbestrijdingsmiddel vinden.
Begin tijdens het oefenen daarom bij de functie. Gaat het om waarschuwen, verplichten, verbieden of verwijzen? Vervolgens benoem je de precieze betekenis. Deze volgorde helpt bijvoorbeeld als verschillende afbeeldingen op elkaar lijken. Je voorkomt dat je alleen op één herkenbaar detail afgaat.
Verbind het symbool aan de werkplek
Een gebod tot oogbescherming krijgt pas betekenis wanneer je weet waar het geldt en waarom. Kijk dus naar de werkzone, de taak en de instructie. Het bord is immers onderdeel van de informatie die je voor veilig werk nodig hebt.
Stel dat je langs een machine loopt met een duidelijk gemarkeerde zone. Je beoordeelt niet alleen de machine zelf, maar ook de aangegeven toegang en bescherming. De locatie van een teken kan dus belangrijk zijn voor de toepassing.
Houd productetiketten en werkplekborden uit elkaar
Op verpakkingen van gevaarlijke stoffen staan gevarenpictogrammen. Die vertellen namelijk iets over de gevaren van het product. Daarnaast bevat een etiket aanvullende informatie. Een enkel plaatje geeft dus niet alle gebruiksinstructies.
Arboportaal legt uit dat H-zinnen gevaren aanduiden en P-zinnen voorzorgsmaatregelen beschrijven. Gebruik daarom de productinformatie en werkinstructie samen. Een stof veilig gebruiken vraagt immers meer dan het herkennen van een vlam of uitroepteken op de verpakking.
Oefen tekens die je gemakkelijk verwisselt
Zet twee tekens naast elkaar en schrijf op wat ze verschillend maakt. Leg vervolgens bij elk teken een eigen situatie uit. Bijvoorbeeld: het ene teken waarschuwt voor gevaar, terwijl het andere een concrete handeling voorschrijft.
Gebruik daarna een nieuwe volgorde en probeer de betekenis zonder hulp te noemen. Vraag daarnaast welke vervolgstap erbij hoort. Zo leer je veiligheidspictogrammen actief en voorkom je dat alleen de plaats van een afbeelding in je overzicht herkenbaar wordt.
Controleer altijd wat je nog niet weet
Een onbekend of onleesbaar teken is een reden om uitleg te vragen. Ga niet gokken wanneer de betekenis nodig is om veilig te werken. Ook een beschadigd bord of etiket kan namelijk belangrijke informatie laten ontbreken.
Maak tijdens je voorbereiding een lijst met moeilijke tekens. Noteer vervolgens de betekenis, een voorbeeld en de bijbehorende handeling. Laat algemene namen achterwege als je daarmee de bedoeling nog niet kunt uitleggen. De uiteindelijke controle is of je weet wat je op die plek moet doen.
Veiligheidspictogrammen: een oefenvraag
Je herkent een gevaarpictogram op een product. Welke conclusie past?
Controleer je antwoord
Antwoord B: Ik moet ook de aanvullende productinformatie en werkinstructie begrijpen
Een pictogram vat een gevaar samen. Aanvullende informatie bepaalt hoe je met het specifieke product moet omgaan.
Veelgestelde vragen: veiligheidspictogrammen
Is een waarschuwingsbord hetzelfde als een gebod?
Nee. Een waarschuwing maakt een gevaar zichtbaar. Een gebod schrijft een bepaalde handeling of bescherming voor.
Wat doe ik bij een onleesbaar etiket?
Gebruik het product niet op basis van een gok. Vraag om duidelijke productinformatie en passende instructies.