Rijtheorie · Uitleg en oefeningVoorrangsborden herkennen: wie gaat er eerst?
Voorrangsborden bepalen welke bestuurders elkaar op een kruispunt moeten laten doorgaan. De gele ruit, de omgekeerde driehoek en het stopbord geven elk een andere opdracht. Lees het bord daarom vóór je de kruising oprijdt. Daarna controleer je afslaand verkeer, voetgangers en eventuele lichten, zodat je niet alleen naar één voorrangsrelatie kijkt.
Voorrangsborden voor een weg of één kruispunt
B1, de gele ruit, geeft een voorrangsweg aan. B2 laat zien dat die status eindigt. De driehoekige borden B3, B4 en B5 duiden een voorrangskruispunt aan, eventueel met een zijweg aan één kant. Het verschil is het bereik: een voorrangsweg loopt verder, terwijl een voorrangskruispunt op het betreffende kruispunt ziet. Ga na het passeren opnieuw op zoek naar de tekens voor de volgende situatie. Een eerder voordeel mag je niet onbeperkt meenemen.
B6: voorrang verlenen zonder verplichte stop
De omgekeerde driehoek B6 verplicht je voorrang te verlenen aan bestuurders op de kruisende weg. Daaronder vallen dus ook fietsers. Je verlaagt je snelheid zodat je kunt beoordelen wie nadert en zo nodig tijdig kunt wachten. Is de kruisende weg goed zichtbaar en komt er niemand, dan schrijft dit bord op zichzelf geen volledige stop voor. Je moet het verkeer met voorrang echter ongehinderd laten doorgaan. Een naderende bestuurder dwingen te remmen past daar niet bij.
B7: eerst stoppen en daarna voorrang verlenen
Het achthoekige stopbord B7 voegt een duidelijke verplichting toe: je stopt, ook wanneer je geen verkeer ziet. Ligt er bijvoorbeeld een voor jou bestemde stopstreep, dan stop je daarvoor. Daarna beoordeel je of je veilig verder kunt. Soms is het zicht vanaf de streep beperkt. Dan kun je na de vereiste stop voorzichtig verder kijken, zonder de kruisende weg te blokkeren. Een korte controle terwijl de wielen blijven rollen is geen volledige stop.
Voorrangsborden en haaientanden samen lezen
Haaientanden betekenen dat bestuurders voorrang verlenen aan bestuurders op de kruisende weg. Ze kunnen de opdracht van B6 zichtbaar maken op het wegdek. Ook zonder een zichtbaar bord hebben de haaientanden zelf betekenis. Ze zijn geen zelfstandig zebrapad voor voetgangers. Moet je een voetganger voor laten gaan, dan kan dat voortkomen uit een andere regel, bijvoorbeeld omdat je afslaat of een uitrit gebruikt. Splits een ingewikkelde kruising daarom op in afzonderlijke ontmoetingen.
Een afbuigende voorrangsweg vraagt extra aandacht
Een onderbord kan laten zien dat de voorrangsweg een bocht maakt. De dikke lijn geeft het verloop aan. Volg je die bocht, dan kan jouw beweging tegelijk afslaan zijn. Je beoordeelt daarom ook het verkeer op dezelfde weg dat rechtdoor gaat, inclusief voetgangers. Het bord regelt voorrang tussen bestuurders op de verschillende wegen, maar schakelt de afslagregels niet uit. Kijk daarnaast of de route die jij wilt nemen overeenkomt met de voorrangsweg op het onderbord.
Werkende lichten en aanwijzingen hebben invloed
Verkeerslichten gaan boven de verkeerstekens die voorrang regelen. Je stopt dus voor rood, ook wanneer je op een voorrangsweg rijdt. Valt de regeling uit of knipperen de lichten geel, dan beoordeel je de kruising aan de hand van de overige tekens en regels. Een bevoegde verkeersregelaar kan weer een andere aanwijzing geven. Kijk bovendien of je aan de overkant ruimte hebt: een kruispunt mag je niet blokkeren, ook niet wanneer jouw licht groen is.
Voorrangsborden: een oefenvraag
Je nadert een leeg kruispunt met bord B7. Je hebt goed zicht. Wat doe je?
Controleer je antwoord
Antwoord B: Je moet eerst volledig stoppen.
B7 verplicht tot stoppen én voorrang verlenen aan bestuurders op de kruisende weg. Goed zicht maakt de stopverplichting niet ongedaan.
Veelgestelde vragen: voorrangsborden
Hebben fietsers ook voorrang als ik B6 zie?
Ja, wanneer zij als bestuurders op de kruisende weg rijden en de voorrangsregeling op die ontmoeting van toepassing is.
Heeft een gele ruit altijd dezelfde werking als groen licht?
Nee. B1 duidt een voorrangsweg aan. Een verkeerslicht bepaalt of je op dat moment mag doorgaan en gaat boven voorrangstekens.